İsrail Haredi Askerlik Protestosu Tel Aviv ve Kudüs’ü Karıştırdı

İsrail Haredi askerlik protestosu: Kudüs ve Tel Aviv’de büyük arbede

İsrail Haredi askerlik protestosu neden yeniden alevlendi?

İsrail’de orduya katılmayı reddeden Ultra-Ortodoks Yahudi gençlerin güvenlik güçleri tarafından gözaltına alınması, ülkeyi adeta savaş alanına çevirdi. İsrail Haredi askerlik protestosu kapsamında 18 Haziran 2026 tarihinde başkent Tel Aviv, Kudüs ve Kfar Yona yakınlarındaki askeri cezaevi çevresinde toplanan binlerce Haredi, ana yolları ve stratejik kavşakları trafiğe kapattı. Bölgedeki yerel kaynaklar ve uluslararası ajansların bildirdiği verilere göre, protestocuların barikatlar kurarak yolları kesmesi üzerine İsrail polisi ses bombaları, atlı birlikler ve tazyikli su kullanarak kitleye sert müdahalede bulundu.

Thank you for reading this post, don't forget to subscribe!

Haredi topluluğu neden askere gitmek istemiyor?

İsrail nüfusunun yaklaşık yüzde 13’ünü oluşturan Haredi topluluğu, hayatlarını tamamen Tevrat eğitimine ve dini vecibelere adadıklarını belirterek zorunlu askerlik hizmetinden muaf tutulmayı talep ediyor. Gösteriler sırasında basına ve kamuoyuna açıklamalarda bulunan Haredi dini liderleri, “İnancımız gereği silah taşımayız, dua ederiz. Laik bir sisteme ve ordu yapısına entegre olmak, inancımızı ve dini kimliğimizi doğrudan tehdit etmektedir” ifadelerini kullandı. Göstericiler sık sık “Ölürüz de askere gitmeyiz”, “Hapse gireriz ama orduya katılmayız” şeklinde sloganlar atarak askeri celp yazılarını yırtıp atacaklarını ilan etti.

İsrail hükümetinin zorunlu askerlik ısrarının sebebi ne?

İsrail Yüksek Mahkemesi’nin geçtiğimiz dönemde aldığı kararla, Haredi erkeklerin askerlik muafiyetinin yasal dayanağının bulunmadığına hükmedilmiş ve askere gitmeyenlerin devlet yardımlarının kesilmesi kararlaştırılmıştı. İsrail Savunma Bakanlığı ve hükümet yetkilileri ise bölgede devam eden askeri operasyonlar, Gazze, Lübnan ve Batı Şeria eksenindeki tırpanlanan askeri güç ve ciddi asker ihtiyacı sebebiyle, güvenlik yükümlülüğünün tüm vatandaşlar arasında eşit olarak dağıtılması gerektiğini savunuyor. Siyasi analistler, yaşanan bu son İsrail Haredi askerlik protestosu ve toplumsal krizin, Netanyahu hükümetinin koalisyon ortakları arasındaki kırılgan yapıyı daha da zorlayabileceğine dikkat çekiyor.

Sıkça Sorulan Sorular (S.S.S.)

1. Haredi Yahudileri kimdir ve neden askere gitmiyorlar? Harediler, Museviliğin en muhafazakar ve Ultra-Ortodoks kolunu temsil eden dini bir topluluktur. Hayatlarının merkezine Tevrat eğitimini alan bu topluluk, seküler ordu yaşamının dini hassasiyetlerini zedeleyeceğini ve inançlarına aykırı olduğunu savunarak askerlik yapmayı kesin bir dille reddetmektedir.

2. İsrail Yüksek Mahkemesi’nin Harediler hakkındaki kararı nedir? İsrail Yüksek Mahkemesi, Haredi erkeklerin onlarca yıldır yararlandığı askerlik muafiyetinin yasal bir temelinin olmadığına ve askere alınmaları gerektiğine hükmetmiştir. Ayrıca orduya katılmayı reddeden Haredi öğrencilerin eğitim gördüğü dini kurumlara (Yeşiva) yönelik devlet fonlarının kesilmesi kararlaştırılmıştır.

3. Protestolarda son durum ne, ölü veya yaralı var mı? Protestolar sırasında yolları kapatan ve çöpleri ateşe veren Haredi gruplara İsrail polisi tazyikli su, ses bombaları ve atlı polislerle müdahale etmiştir. Çatışmalarda çok sayıda gösterici gözaltına alınmış ve arbede esnasında hafif yaralanmalar yaşanmıştır ancak can kaybı bildirilmemiştir.