İngiltere Savunma Bakanı İstifa Etti: Kabinede Bütçe Depremi | Türk Ajansı

İngiltere Savunma Bakanı İstifa Etti: Starmer Hükümetinde Bütçe Şoku!

İngiltere Savunma Bakanı istifa haberiyle Londra’da siyaset kulisleri hareketlendi. İngiltere Savunma Bakanı John Healey, Başbakan Keir Starmer ve Maliye Bakanlığı ile yaşadığı derin bütçe anlaşmazlıklarının ardından bugün görevinden istifa ettiğini duyurdu. Bakan Healey, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, Starmer hükümetinin ülkeyi artan küresel risklere karşı korumakta yetersiz kalacağını ve kendisine sunulan mali paketin ordunun temel ihtiyaçlarını karşılamaktan çok uzak olduğunu belirtti. Londra kaynaklarından edinilen bilgiye göre, aylardır ertelemelerle gündeme gelen Savunma Yatırım Planı (DIP), bakanlıklar arası uzlaşma sağlanamaması üzerine hükümette büyük bir krize dönüştü.

İngiltere Savunma Bakanı istifa mektubunda ne yazdı?

Eski Savunma Bakanı John Healey, Başbakan Keir Starmer’a hitaben kaleme aldığı sert mektupta, ülkenin savunma harcamalarının mevcut jeopolitik tehlikelerin çok gerisinde kaldığını savundu. Healey mektubunda şu ifadelere yer verdi:

“Silahlı Kuvvetlerimize ihtiyaç duydukları kaynakları sağlamayan ‘Savunma Yatırım Plan’ anlaşmasını kabul edemeyeceğimi sizlere açıkladıktan sonra, artık Savunma Bakanı olarak istifamı sunmaktan başka seçeneğim kalmadı. Siz bunu başaramadınız, Maliye Bakanlığı ise tehditlerin arttığı bu dönemde ülkenin savunması için gerekli kaynakları ayırmaya yanaşmadı.”

Bu hamle, kabinede bütçe paylaşımı konusunda yaşanan gerilimi açıkça gözler önüne serdi. Healey, söz konusu planın ordunun hazırlık seviyesini düşüreceğini ve operasyonlardaki askeri personelin güvenliğini tehlikeye atacağını da sözlerine ekledi.

Savunma Yatırım Planı krizi nedir?

İngiltere’de savunma ve maliye bakanlıkları, küresel tehdit ortamında askeri harcamaların Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYİH) içerisindeki payının ne kadar artırılacağı konusunda bir yılı aşkın süredir müzakereler yürütüyordu. Kabul edilen yeni taslakta bütçenin 2030 yılına kadar GSYİH’nin sadece yüzde 2,68’ine ulaşması öngörülüyordu. John Healey, bu artışın hem geç kalacağını hem de önümüzdeki ilk iki yıldaki operasyonel baskıları hafifletmeye yetmeyeceğini vurgulayarak bütçeyi “yetersiz” olarak nitelendirdi. Özellikle Amerika Birleşik Devletleri (ABD) yönetiminin Avrupa savunmasındaki koruma şemsiyesini esnetmeye başladığı bir dönemde gelen bu mali kısıtlamalar, İngiliz savunma sanayii temsilcilerinin de uzun süredir tepkisini çekiyordu. Projelerin geleceğini göremeyen sanayi kolları, bütçenin bir an önce artırılmasını talep ediyordu.

Keir Starmer hükümetinde ikinci büyük darbe

Başbakan Keir Starmer, son dönemde kabinesinden gelen istifalarla siyasi olarak zor bir süreçten geçiyor. Sağlık Bakanı Wes Streeting’in geçtiğimiz Mayıs ayındaki istifasının ardından, bugün yaşanan İngiltere Savunma Bakanı istifa kararı hükümetin içindeki çatlakları derinleştirdi. Muhalefet partileri, hükümetin ulusal güvenliği riske attığını belirterek erken seçim ve bütçe revizyonu çağrılarını yeniledi. Siyasi analistler, bu ayrılığın Starmer’a karşı parti içi bir liderlik yarışını tetikleyebileceğini belirtiyor.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

İngiltere Savunma Bakanı John Healey neden istifa etti? John Healey, Başbakan Keir Starmer hükümetinin ve Maliye Bakanlığı’nın, artan küresel ve bölgesel güvenlik tehditlerine rağmen orduya yeterli bütçe ve finansal kaynak sağlamayı reddettiğini belirterek istifa etmiştir.

Savunma Yatırım Planı (DIP) neden krize neden oldu? Maliye Bakanlığı ile Savunma Bakanlığı arasında aylardır süren pazarlıklar sonucunda ortaya çıkan plan, orduya ayrılan bütçe artışını sonraki yıllara yaymaktaydı. Healey, özellikle ilk iki yıldaki acil operasyonel ihtiyaçların ve askeri hazırlık seviyesinin bu bütçeyle karşılanamayacağını savundu.

Bu istifa İngiltere hükümetini nasıl etkiler? Bu istifa, Başbakan Keir Starmer kabinesinin kısa süre içinde aldığı ikinci büyük darbedir. Hükümetin ulusal güvenlik politikaları ve mali yönetim kabiliyeti muhalefet ile savunma sanayii tarafından ciddi şekilde sorgulanmaya başlanmıştır ve parti içi muhalefeti hareketlendirebilir.

İngiltere’nin savunma bütçesi hedefi neydi? İstifa eden bakanın açıklamalarına göre, hazırlanan plan savunma harcamalarını 2030 yılına kadar GSYİH’nin yüzde 2,68’ine çıkarmayı hedefliyordu. Ancak askeri yetkililer mevcut riskler karşısında bu oranın çok daha hızlı ve yüksek bir seviyeye getirilmesi gerektiğini savunuyordu.