12. Yargı Paketi TBMM Gündeminde: Yargı Süreci Hızlanıyor

12. Yargı Paketi Meclise Geliyor: IBAN Mağdurları İçin Yeni Dönem

Türkiye genelinde milyonlarca vatandaşı ve adalet sisteminin işleyişini yakından ilgilendiren 12. Yargı Paketi, yasalaşma sürecinin tamamlanması amacıyla cuma günü veya en geç önümüzdeki pazartesi günü Meclis takvimine dahil edilmesi planlanıyor. Toplumda cezasızlık algısını ortadan kaldırmayı ve mahkemelerin iş yükünü hafifletmeyi hedefleyen yeni paket, yargı dünyasında köklü usul değişikliklerini beraberinde getirecek.

Thank you for reading this post, don't forget to subscribe!

Yeni Pakette Neler Yer Almıyor?

Kamuoyunda uzun süredir tartışılan ve çeşitli spekülasyonlara yol açan bazı başlıkların bu düzenlemede yer almayacağı kesinleşti. Hazırlanan metinde LGBTİ bireylere yönelik herhangi bir madde, genel af veya ceza infaz indirimi düzenlemesi bulunmuyor. Bununla birlikte “suça sürüklenen çocuklar” ile boşanma ve süresiz nafaka gibi aile hukukunu ilgilendiren maddeler de bu paketin kapsamı dışında tutuldu. Meclis kaynakları, çocuk suçluluğuna yönelik düzenlemelerin ilgili araştırma komisyonu raporunun ardından bağımsız bir kanun teklifi olarak sunulacağını, aile hukuku reformlarının ise sonraki yasama dönemine bırakıldığını bildirdi.

Yargılama Süreçleri ve Duruşmalar Hızlanıyor mu?

Yargı reformunun en önemli sacayaklarından birini, ilk derece mahkemelerindeki uzun yargılama sürelerinin kısaltılması oluşturuyor. Bu kapsamda hukuk yargılamalarında ön inceleme duruşmalarının, Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) gibi dijital altyapılar vasıtasıyla uzaktan nakledilmesi öngörülüyor. Sistemin işleyişini hızlandırmak amacıyla iki duruşma arasındaki süreye de yasal sınır getiriliyor; yeni düzenlemeyle iki duruşma arasındaki takvim en fazla 3 ay ile sınırlandırılacak. Ayrıca Yargıtay, ilk derece mahkemelerinin kararlarını (bölge adliye mahkemeleri hariç tutularak) sadece görevsizlik veya yetkisizlik gibi usul gerekçeleriyle bozamayacak.

AYM İptalleri ve Kanuni Faiz Oranlarında Değişiklik

Anayasa Mahkemesi (AYM) tarafından geçmiş dönemlerde iptal edilen yasa maddelerine ilişkin uyum düzenlemeleri de 12. Yargı Paketi içerisinde geniş bir yer tutuyor. İptal kararları doğrultusunda şekillendirilen 9 farklı madde paket metnine eklendi. Bu doğrultuda, uzun süredir sabit kalan kanuni faiz oranlarında da güncellemeye gidildi. Mevcut uygulamada yüzde 24 olarak işletilen kanuni faiz oranı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) reeskont oranının yüzde 80’ine tekabül edecek biçimde yeniden hesaplanarak yüzde 31 seviyesine yükseltilecek.

Kaçak Sanıklar ve Delil Koruma Süreleri Detayları

Adli süreçlerin güvenliğini ve sanık haklarını korumaya yönelik teknik maddeler de netleşti. Hakkında yakalama kararı bulunan ve “kaçak” statüsünde olan sanıklara, bizzat mahkemede hazır bulunma şartını yerine getirmeleri halinde yargılamanın yenilenmesini talep etme hakkı yasal güvenceye kavuşturuluyor. Suç soruşturmalarında ve adli tıp incelemelerinde delil niteliği taşıyan; şüphelilerden alınan kan, saç, tırnak ve tükürük gibi biyolojik örneklerin imha ve saklanma süreleri de yasal mevzuatla net kurallara bağlanıyor. Türkiye Adalet Akademisi bünyesinde gerçekleştirilen eğitim faaliyetleri ve hakim-savcı adaylık sınavlarına yönelik idari hükümler de kanun teklifinde yer alıyor.

“IBAN Mağdurları” İçin Müstakil Suç Tanımı Geliyor

Banka hesaplarını veya IBAN numaralarını üçüncü şahıslara kullandıran, bu yolla farkında olmadan organize dolandırıcılık şebekelerinin suç faaliyetlerine aracılık eden yaklaşık 300 bin vatandaşı ilgilendiren kritik bir adım atılıyor. Mevcut Türk Ceza Kanunu (TCK) 158. maddesi uyarınca “Nitelikli Dolandırıcılık” suçlamasıyla karşı karşıya kalan ve 3 yıldan 10 yıla kadar hapis cezası istemiyle ağır ceza mahkemelerinde yargılanan bu kişiler için “müstakil suç tanımı” yapılması gündemde. Yapılan etki analizleri çerçevesinde, eğer hesap sahibi dolandırıcılık kastı ve eyleminin doğrudan bir parçası değilse, nitelikli dolandırıcılık cezası yerine, “hesap satma veya kullandırma” suçu kapsamında 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası ile yargılanacak.

ÖNEMLİ UYARI KUTUSU

Bu haber metninde yer alan bilgiler, Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulması beklenen kanun teklifi taslağına dayanan genel bilgilendirme amaçlı içeriklerdir. Kesinleşmiş yasal mevzuat veya hukuki tavsiye niteliği taşımamaktadır. Hukuki süreçleriniz ve derdest dosyalarınız için mutlaka uzman bir hukukçuya veya avukatınıza danışınız.

SIKÇA SORULAN SORULAR (S.S.S.)

1. 12. Yargı Paketi ne zaman Meclis’e gelecek ve yasalaşacak?

Kanun teklifinin haziran ayının bu haftası (cuma) veya en geç önümüzdeki pazartesi günü TBMM Başkanlığı’na sunulması planlanmaktadır. Meclis Genel Kurulu’ndaki komisyon görüşmelerinin ardından, Meclis’in yaz tatiline girmesinden önce yasalaşarak yürürlüğe girmesi hedeflenmektedir.

2. 12. Yargı Paketi kapsamında genel af veya infaz düzenlemesi var mı?

Hayır. Adalet Bakanlığı yetkilileri tarafından yapılan resmi açıklamalara göre, bu pakette ceza indirimi, şartlı tahliye süresi uzatımı, adli sicil silinmesi veya genel af gibi bir infaz düzenlemesi kesinlikle yer almamaktadır.

3. IBAN mağdurları yeni düzenlemeden nasıl etkilenecek?

Banka hesabını bilmeyerek başkasına kullandıran ve TCK 158 kapsamında nitelikli dolandırıcılık suçlamasıyla 3-10 yıl hapis istemiyle yargılanan vatandaşlar için yeni bir suç tanımı yapılmaktadır. Suç şebekesinin organik bir parçası olmadığı kanıtlanan kişiler, nitelikli dolandırıcılıktan değil, bu yeni tanımdan ötürü daha az bir ceza sınırı (1-3 yıl arası) ile yargılanacaktır.

4. İki duruşma arası 3 ay sınırı tüm mahkemeleri mi kapsıyor?

Düzenleme özellikle hukuk yargılamalarında dava sürelerini kısaltmayı amaçlamaktadır. Hukuk mahkemelerinde iki duruşma arasındaki sürenin azami 3 ay olarak belirlenmesiyle, yargılama takviminin öngörülebilir olması ve davaların makul sürede sonuçlandırılması hedeflenmektedir.